I. Mal Grubu: Tencere, tepsi, tabak, tava, bardak, sürahi, kaçarola, kase, cezve, tencere seti, yemek taşıma kabı, kapak, tabak, reşo. fire oranı: % 25-30.

II. Mal Grubu: Evye, küvet, çatal, kaşık, bıçak, maşa, şampanya-şarap ve buz kovası, dondurma kadehi, şeker kabı, sosluk tuzluk kabı çubuğu, şeykır, yakıt kabı, reşo suluğu, su sebili, şerbetlik, sürahi kase, ekmek sepeti, bardak dispenseri, çöp kovası,          balık buğulama, çember, dekor aleti. Fire oranı % 25-30

III.Mal Grubu: Çaydanlık, kepçe, kevgir, çay-kahve seti, rende, konserve açacağı, süzgeç, sütlük satır, masat, sap, çırpma teli, et çengeli, şiş, et kütüğü, spatula, et döveceği,maşa, mayonez kabı, semaver, sirkelik. fire oranı: % 30-35

IV. Mal Grubu: Dolap servis bankosu, ara raflı tezgah, grill, barbekü, döner ve yer ocağı, bulaşık yıkama makinası, şişelik, salatabar, muhtelif tezgah, servis arabası, self servis ünitesi, davlumbaz, salamandre, derin dondurucu, deep freze, hamur yoğurma   makinesi, mikser, kuzine kazan yıkama ünitesi, buz vitrini, piliç çevirme makinası, meşrubat soğutucu, hamburger presi, papcorn (mısır patlatma makinası), fritöz, ekmek dilimleme makinası, yemek taşıma kabı standı, portakal sıkacağı  fırın, salad bar, et kıyma makinesi, sebze doğrama makinesi, dondurma teşhir standı, pizza-pasta fırını, etjer, raf, duvar ve asma dolabı, buzdolabı, çöp
ve servis arabası, tost makinası, grill, komple mutfak. Fire oranı % 15-20.

V.Mal Grubu: Sanayi tipi tavaların sapında kullanılan paslanmaz çelik çubuk, % 3-5 civarında.

    Bahis konusu maddeler ocaklardan rutubetli geldiğinden bunların kurutulması icabetmektedir.

    Ayrıca ezme esnasında tozların uçması ve dağıtılması yüzünden zayiat hasıl olmaktadır. Bu itibarla mezkür maddelerden kaolin, talk, üstübeç, tebeşir ve amyant’tan toz istihsali ve ambalajlanmaya (Çuvallanmaya) kadar geçen ameliye esnasında % 7-12 arasında zayiat ve fire vermeleri normal kabul edilmektedir.

    * Ham manyezit cevherinde, çok özel durumlar dışında tane boyunun 20 mm. üzerinde olması şartı aranmaktadır. Bu nedenle malzeme ocakta üretilmesi ile gemiye yüklenmesi sırasında aşağıdaki aşamalarda fire verir.

    1) Üretim yeri (ocak) yükleme, stok sahasına taşıma             % 0.5-1.0
    2) Stok sahasında boşaltma-stoklama                     % 1.0-2.0
    3) Stok sahasında kamyonlara yükleme, gemiye taşıma, gemiye yükleme     % 0.5-1.5

    Yukarıdaki maddeler gözönüne alınarak toplam zayiat aşağıda belirtilmiştir.
    Madde 1    : % 0.5-1.0
    Madde 2    : % 1.0-2.0
    Madde 3    : % 0.5-1.5
    Madde 4    : % 1.0-2.0 (toplam ihracata göre ortalama)
    Toplam zayiat % 3.0-6.5 arası.

    *Tüvenan kolemanit ve Üleksit cevherleri ile bunların zenginleştirilmesinden elde edilen
    25 -125 mm.
    3 -25 mm.
    0,2 -3 mm. konsantre Kolamanit ve
    3 -125 mm.
    0,2 -3 mm. Konsantre üleksit cevherleri ile 25-125 mm. ebadındaki kolamanit cevherlerinin kırılması sonucu hazırlanan 25 mm. konsantre Kolamanit cevherlerinin üretiminden alıcıya teslim ve stokta bekleme esnasında uygulanabilecek fire oranı % 0,5’i geçmez. (07.05.1997/226 YKK)

    *Toptan alınıp perakende olarak satılan çinkonun tartı, ambalaj ve kireçlenmeden mütevellit % 3 nispetinde fire vermesi normaldir.

    *Pirinç (sarı döküm) imalatında, bakır, çinko ve kurşun metalleri kullanılmaktadır.
    Çubuklu malzeme % 1-3 kurşun % 57-59,5 bakır ve geri kalan kısmı çinko olacak şekilde dökülür. Bu alaşım MS-58 diye adlandırılmaktadır.

    Levha ve şerit elde etmek üzere yapılacak sarı döküm % 62-65 bakır ve gerisi çinkodan meydana gelmektedir. Bu alaşımda MS-63 olarak tanınmaktadır.

    Eritilmek üzere potaya atılan bu maddelerin eritildikten sonra ilk ağırlıklarından kaybettikleri fire miktarı ise:
        Bilister’de                     % 2-3
        Hurda bakır                   % 5-10
        Tutya (çinko) külçede    % 3-5
        Hurda çinkoda               % 5-10
        Kalayda                        % 4-6 civarındadır.

    Ancak imalatçının kullandığı ham madde nevi ve nispetleri ile mamulün cinsine göre firelerde de değişiklik olabilir.

    * Madenin ocaktan çıkarılmasından sonra kırma, eleme ön kurutma işlemlerini takibeden kamyonla limana sevki ve ihracı halinde fire bir hiç mesabesindedir. Torba yırtılması sebebiyle binde beş fire olabilir. Madenin istihsali basit bir ayıklama işlemini takibeden Liman sahasında stok ve sonra dökme olarak ihracında fire oranı % 3,5 ila 5 arasında olabilir.

    *Aşağıda adları yazılı madenlerin alım ve satımında verebilecekleri fire miktarları hizalarında gösterilmişitir.

    Demir oksit, barit florit alım satımında:
    1) Mütecanis parçalı sert cevherlerde fire    % 0,5-1
    2) Gevrek ve irili ufaklı cevherlerde               % 2-3
    3) Toz halindeki cevherlerde                        % 3
    4) Dökme halinde toz cevherlerde                % 5     kadar fire kabul edilir.

    SERAMİK
    - kuru                                          % 10
    -Reflakter fırın plaka mesnetleri     % 1
    -Seramik    kili - ham                    % 2-8
    -kaoleni - ham                               % 2-8
    -samotlu çamuru                           % 2-8
    -vakumlu                                     % 2-8
    -kaoleni-öğütülmüş                       % 2-8
    -kili -                                           % 2-8
    -Soda                                         % 1-2
    -Reflakter fırın plakası                   % 1

    2- Büyük top halinde gelen fantazi malların toptan satışının müşterilere seri yapabilecek şekilde 10’ar veya 15’er metre kesilerek satıldığında, piyasa adetlerine göre kesimlerde bırakılan makas payı,

    3- Bazı sentetik kumaştan imal edilen malların (krep, bükümlü mallar) rafta durdukça çekmesi,

    4- Fantazi manifaturaların servis yapılırken, istif edilirken tozlanma ve solması,

    5- Mevsim başlarında malın piyasaya tanıtılması için toplardan müşterilere numuneler verilmesi gibi nedenlerle % 1,5 civarında fire vermesi normaldir.

    * Manifatura emteasının sevki, tesellümü ve diğer bazı nedenlerle verebileceği fire miktarı:
    a) Balya üzerindeki rakamların yanlış yazılması ve okunması,
    b) Top etiketlerinin yanlış yazılması ve okunması,
    c) Teslimat sırasında birbirlerine benzeyen tiplerin, benzerleri yerine teslimi,
    d) Aynı malların 1 ve 1/A kaliteleri olduğu gibi, bazen ikinci kalitelerinin de olması nedeniyle birbirlerinin yerine sevk ve teslim edilmeleri,
    e) Top etiketlerinin düşmesi neticesi yapılan ölçü farkları ve benzeri sebeplerle malların miktarları ile kayıtları arasında zaruri farklılıklar nedeniyle meydana gelen fire ve zayiat nispetleri % 2 civarındadır.

    Sert buğdaydaki züccaciye tane nispetinin artması, kaliteli irmik randımanı arttırır, eksilmesi kaliteli irmik randımanını düşürür.

    Ankara bölgesinde Anadolu durum buğdaylarından ortalama % 58-% 63 irmik elde edilir. Bölge itibariyle değişik cins buğday ekilebilmektedir. Örneğin bezosta, Anadolu Beyazı. Ancak Güneydoğu Anadolu bölgesi’ndeki makarnalık sert buğday cinsi tohum ıslahı hariç genellikle cins değiştirilmektedir. Ayrıca hava şartları da o bölgede sert buğday üretimine elverişlidir.

    Randıman ne olursa olsun, undan makarna imal edilemez. Makarna imalatı sırasındaki fire nispeti verilen irmiğin nem oranına göre % 5’dir.

    Fire herhangi bir artık olmayıp elle tutulur bir nesne değildir. Kurutma esnasında havaya atılan su buharı (nem)’dir.

    Fire nispetine hurda hamur ve bozuk makarna dahil değildir.

    * İnce kepekte sevk zayiatı % 1, ambar firesi % 3 olmak üzere % 4 fire zayiat, razmolde sevk zayiatı % 1 ve ambar firesi % 3 olmak üzere toplam % 4 fire ve zayiat tespit edilmiştir.

    * Makarna imali esnasında üretime verilen irmiğin hamur haline getirilmesinde aldığı nem oranı kullanılan irmiğin rutubetli, istenilen hamur sertliğine ve çalışılan makarna çeşidine göre değişir.
    * Kurutulmuş makarna paketleme esnasında terazi hassasiyetine bağlı olarak beher 500 gr.lık pakette 5-10 gram civarında kayıp söz konusudur. Maniplasyon esnasında % 0,5 ve ambar firesi olarak % 0.5 kayıp vardır.

    *İthalat sırasında makarna % 1 fire verir. ( 07.03. 1996/ 55 YKK)

    Açık depolarda ve 25 derecenin üzerine güneşe maruz bırakılan yerlerde mezkur maddenin verebileceği fire nispeti en fazla % 2 civarında olabilir.

    1) 46 mm. eninde 0,060 mm. kalınlığında 1 metre alüminyum folyo (yapak)’dan ortalama 22-23 adet kapak elde edilebilir.

    2) Bu tür manba suyu işletmelerinde, dolum sırasında şişe kırılma sebebiyle toplam imalatta % 1 nispetinde fire verebilir.

    3) Bu tür menba suyu işletmelerinde, dolumdan sonra bayiye teslime kadar ki devre içinde yükleme-taşıma indirme sırasında şişe kırılması sebebiyle % 3 nispetinde fire verebilir.

    * 20’lik cam şişe menba suyunun yükleme ve tevziinde uygulanacak fire oranı % 2’dir. (19.07.1996/272 YKK)

    Levha halindeki mermerlerin kenar kesme makinesinde düzeltilmesi, traşlanması ve ölçülere göre kesilmesinden mütevellit fire ve zayiat nispeti % 5-8’e kadar normal addolunur.

    *Katrak makinalarında işlemek üzere bir metreküp beyaz marmara mermeri için istihsal edilecek levha kalınlığına göre % 10 ila % 25 arası, somaki mermerde % 20 ila % 30 arası fire vermesi normaldir.

    Kenar kesme firesi umumiyetle yukarıda bildirilen miktara dahildir. Ancak bazı ahvalde bilhassa renkli mermerlerde kenar kesme firesi olabilir % 5’e kadar normal kabul edilebilir.

    Fire miktarı ve levha kalınlığı mamul olduğuna göre elde edilecek metrekare miktarı kendiliğinden ortaya çıkar.

    *Tomruk mermerin plaka haline gelmesinde (plakanın kalınlığına göre) % 20-33, plaka mermerin temizlenme ile inşaat ölçülerine göre kesiminde ve inşaatta monte edilmesi sırasında % 10’a kadar fire verir.

    *Muayyen eb’atlarda kesilmiş ve parlatılmış mermerlerin inşaatlara montajı sırasında verebileceği fire nispeti % 2 ila % 3’tür.

    Fire sonunda ortaya çıkan kırık mermer parçalarının muhtelif safhalarda değerlendirilmesi mümkündür.
        * 1 m 3. blok mermerden 32 plaka 2’lik çıkar
        1 m 3. blok mermerden 24 plaka 3’lük çıkar
        1 m 3. blok mermerden 19 plaka 4’lük çıkar
        1 m 3. blok mermerden 14 plaka 6’lık çıkar
        1 m 3. blok mermerden 9 plaka 10’luk çıkar
        1 m 3. blok mermerden 6 plaka 15’lik çıkar

    A- Katrak fireleri: beyaz blok mermerlerde ortalama levha firesi % 25. renkli somaki blok mermerlerde ortalama % 35’dir.

    B- Kenar kesme ve silme fireleri: Beyaz levha mermerlerde ortalama % 20, renkli somaki levha mermerlerde ortalama % 30’dur.

    C- İnşaat monte fireleri: Beyaz levhalardan belirli ölçülerde kesilen mermerlerin fireleri % 5, renkli somaki levhalardan belirli ölçülerde kesilen mermerlerin fireleri % 10’dur.

Beyaz levha mermerlerin fireleri hiçbir şekilde değerlendirilemez. Renkli somaki mermerlerin fireleri % 50 nispetinde paladyen olarak değerlendirlir.

    Oniks (Onyx)’lerde, plaka imali ile alakalı işlemlerde toplam fire miktarı % 35-40) dır.

    *Maden suyu ve sodasının nakil, depolama ve şehir içi tevzii esnasında, şişelerin kırılma ve patlamasından mütevellit meydana gelecek fire nispeti, bir yılda % 2’ye kadar normal kabul edilebilir.

    *Meşrubat dağıtımında, iç firesi (dolu şişe) ve dış firesi (boş şişe ve kasa) % 3’e kadar fire normal kabul edilir.

    *2 lt. pet pepsinin yükleme ve tevziinde uygulanacak fire oranı; % 0,5 (binde beş), teneke kutu pepsi canın yükleme ve tevziinde uygulanacak fire oranı; % 0,5 (binde beş)’dir. (19.07.1996/272 YKK)

    * Şişe ve bidonda konsantre meyve suları alım satımında %05 %1 civarında fire ve zayiat verilir.

    * Meyve suyu konsantreninden meyve suyu üretilirken fire oranı % 2, meyva suyu pastörize edilirken fire oranı % 5, ambalajlanmasında fire oranı % 5’dir. Üretimde kullanılan hammaddeler konusunda her üreticinin formülasyonunun farklı olması nedeniyle bir formül bildirilmemelidir. (03.10.1997/492 YKK)

    *Hazır mutfak parçaları ve tezgah imalatında kullanılan yonga levha, kenar bandı ve kaplamadaki fire ve zayiat oranları; çalışan ustanın yeteneğine ve model, ölçüye göre % 15 ile 20 oranındadır. ( 19.07.1996/269 YKK)

    *Ahşap mutfak dolapları ile paslanmaz çelik evye ile ilgili kullanılan yardımcı malzeme ve hammadde de verilebilecek fire oranları paslanmaz çelikteki fire oranı % 20; sunta ve MDF’de model ölçü ve ustanın yeteğine göre ortalama % 15 ile % 20 nispetinde fire ve zayiat verebilir;

    Boyada uygulanacak fire oranı ise boyanın cinsine, boyayı yapan ustanın özelliğine, kullanılan alete ve kaliyete göre değişken olduğundan tespit edilemez. (06.09.1996/354 YKK)